FIBER: (De)Growing Infrastructures 

Een avond met korte lezingen en een diepgaand panelgesprek, waarbij verschillende kunstenaars en onderzoekers laten zien hoe zij in hun praktijk gebruik maken van regeneratieve computerontwikkeling.  

Informatietechnologieën en hun dagelijks gebruik hebben een schadelijke ecologische en materiële voetafdruk over de hele planeet. Ja, dit geldt ook voor je dagelijkse AI-gesprekken met ChatGPT. Deze zijn van nature extractief; ze zijn afhankelijk van enorme hoeveelheden steenkool, water en land. De snelle uitbreiding van digitale ecosystemen wordt alleen mogelijk gemaakt door de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen, waardoor de planeet steeds verder transformeert in een hothouse earth. De hoogste tijd om aan veranderingen te werken. 

Wat als we computersystemen zouden kunnen aandrijven met behulp van met levende organismen? Zijn er manieren om energieproductie, dataopslag en het hergebruik van afval-energie opnieuw vorm te geven door middel van experimentele regeneratieve kunst en design?  

Het programma (De)Growing Infrastructures geeft je hier antwoorden op. Gepresenteerd door het Amsterdamse FIBER en partners, delen verschillende makers en denkers hun visionaire werk en hoe zij experimenteren, bouwen en dromen over regeneratieve computersystemen. Deze kunstenaars en onderzoekers maken bijvoorbeeld gebruik van permacomputing, afvalenergie en digitaal composteren, waardoor ze niet extractief, maar regeneratief werken. Met andere woorden: computers en elektriciteit herontwerpen met modder, bacteriën, algen, e-waste en permacultuurprincipes. Het programma is toegankelijk voor iedereen: nieuwkomers en experts. We zorgen ervoor dat je wordt geïntroduceerd en een goed begrip krijgt van wie wat doet (en waarom?!). 

Verbonden aan het Warming Up festivalthema The Art of Coexisting, komen we samen om te leren van kunstenaars en ontwerpers die werken aan alternatieve digitale toekomsten. Kunnen we collectief een nieuwe visie op computatie laten groeien?  

Eind 2024 organiseerden FIBER en de bredere Permacomputing Community het eerste Nederlandse symposium over permacomputing en ecologische media- en netwerktechnologieën in de Tolhuistuin. Onder de titel Practising Permacomputing onderzochten ze hoe de theorie van permacomputing in de praktijk kan worden gebracht door een grote verscheidenheid aan kunstenaars, ontwerpers en activisten. Nu, een jaar later, keren ze met de deelnemers aan het symposium terug naar Tolhuistuin voor een dynamische avond om de vraag te stellen: waar staat iedereen? Wat is er in de tussentijd gebeurd en welke kunst- en technologieprojecten zijn interessant om te delen?

Naast het panelgesprek vindt er ook een workshop plaats rond deze thema’s plaats op 24 november.

Zou je elektriciteit kunnen opwekken uit planten, microben, levende insecten en mineralen? Wat als we onze apparaten zouden kunnen voeden met behulp van de ecosystemen van tuinen om ons heen? Electric Garden is een doorlopend artistiek onderzoeksproject van interdisciplinair kunstenaar Sunjoo Lee, waarin elektriciteit wordt onderzocht als een levend, relationeel proces. Met behulp van een levend netwerk van microbiële brandstofcellen die elektriciteit fermenteren, wordt de tuin een ecosysteem waar microben, planten, insecten en mineralen naast elkaar bestaan en tegelijkertijd kleine stroompjes elektriciteit afgeven.

Ola Bonati is conceptontwikkelaar binnen het project Designing Regenerative Technologies bij Waag Futurelab. Haar werk onderzoekt alternatieven voor technologische dystopie en zoekt naar vriendelijkere, duurzamere praktijken voor zowel mensen als de planeet. Sinds ze in 2021 lid werd van de permacomputing-gemeenschap, is ze actief betrokken bij workshops en lezingen, waarbij ze creatieve professionals en het publiek kennis laat maken met het concept van regenerativiteit. Ola schrijft vaak over technologie, maar blijft hoopvol en speels door kritische nieuwe mediawerken en interactieve interventies te creëren.

Hoe kan kunst de kloof tussen digitale systemen en levende ecosystemen overbruggen? En kunnen we de getijdenritmes van waterecosystemen gebruiken als computationele bron? Mark IJzerman bespreekt zijn artistieke onderzoekspraktijk waarin hij de inherente wrijving tussen technologie en ecologie onderzoekt. Beïnvloed door speculatieve fictie onderzoekt IJzerman de spanningen tussen technologische vooruitgang en aantasting van het milieu. Zijn projecten bevatten vaak interactieve of live elementen, waarin levende ecosystemen en digitale media samenkomen. Deze wisselwerking zet het publiek aan om hun ecologische relaties te heroverwegen.

Waarom promoot datakunst zo vaak fantasieën over datagroei? Data Degrowth is een manifest en een artistiek onderzoek van kunstenaar Leo Scarin, waarin hij onderzoekt hoe een cultuur van autonomie, zelfvoorziening en zorg, in plaats van groei, creatieve praktijken met data als medium beïnvloedt. Hij vraagt zich af waarom datakunst zo vaak eindeloze groei voorstelt en versterkt.

Beide vragen worden door Scarin onderzocht door middel van een praktijk die installaties, performances, workshops en audiovisuele werken omvat. Van een zelfgetraind taalmodel dat is afgestemd op het regenereren van de roddels van de auteur, tot een collectief gemaakte digitale scheet, ontwikkelt en misbruikt Leo Scarin aangepaste tools voor kleine, langzame en poëtische computing.

Welke rol kan compost spelen bij het runnen van een webserver? En hoe kunnen we ecologische duurzaamheid verbinden met digitale cultuur? Het Compost Computer-project gebruikt compost om een webserver van stroom te voorzien via een biomateriaalreactor die weinig energie verbruikt. Het zal een website hosten die is ontworpen volgens low-compute-logica: een opkomende praktijk om het energieverbruik van websites te verminderen door koolstofarme denkwijzen te integreren in de dagelijkse functies en esthetiek van webdesign.